“Jet Lag” ve insan sağlığına etkileri
Teknolojinin gelişmesi ile birlikte yolculukların da süreleri kısaldı. Kıtalar arası yolculukları birkaç saate indiren uçakların, tüm gelişmelere rağmen insan sağlığı üzerinde olumsuz etkileri olabilmektedir. Yüksek irtifa, basınç değişiklikleri, uzak mesafe uçuşları gibi insan bedeninin alışık olmadığı durumlar bir takım rahatsızlıklar ve uyumsuzluklara neden olabilmektedir.

Op. Dr. Ertaç Altuner
Uçuş Hekimi ve KBB Hastalıkları Uzmanı, Alman Hastanesi Havacılık TIp Merkezi Başkanı
ealtuner@hotmail.com

KAYNAKLAR
1. Havacılık Tıbbı El Kitabı. Eskişehir, (1995)
2. Bilim Teknik Dergisi, Ağustos (1997)

Teknolojinin gelişmesi ile birlikte yolculukların da süreleri kısaldı. Kıtalar arası yolculukları birkaç saate indiren uçakların, tüm gelişmelere rağmen insan sağlığı üzerinde olumsuz etkileri olabilmektedir. Yüksek irtifa, basınç değişiklikleri, uzak mesafe uçuşları gibi insan bedeninin alışık olmadığı durumlar bir takım rahatsızlıklar ve uyumsuzluklara neden olabilmektedir.

Süratli nakil aracı olan modern yolcu uçakları ile kıtalar arası uzun mesafeler kısa zamanda aşılmakta olup yakın geçmişimizde günlerce, hatta haftalarca süren bu yolculuklar, günümüzde, günübirlik yolculuk haline gelmiştir. Kısa zamanda uzun mesafeler alınınca, yolcunun yaşadığı ülkenin coğrafi saatine adapte olan içsel (biyolojik) saati, gidilen ülkenin coğrafi saatine, gece-gündüz farklılığı nedeni ile uyuma-uyanma, yemek ve çalışma saatlerine uyum sağlamakta zorlanmaktadır.

Uyku ve uyanıklık zamanlarının belirleyicisi olan melatonin hormonu, vücudumuzun günlük ritmini belirleyen hormondur. Beynimizde bulunan pineal bez ışığa duyarlı bir salgı bezi olup melatonin üretir. Işığın mevcudiyeti (gündüz) melatonin salgılanmasını durdurur, karanlık (gece) ise bu hormonun salgılanmasını artırır. Gözümüzdeki retina tabakasına gelen ışık, beyindeki suprakiazmatik çekirdeği etkileyerek pineal bezi uyarır. Melatonin salgılanmasının ışığın etkisi ile durması veya karanlık ortamda bu salgılanmanın artması bu mekanizma ile sağlanmaktadır. Doğudan batıya doğru olan uçuşlarda gün uzadığı, batıdan doğuya doğru olan uçuşlarda ise gün kısaldığı için bu denge bozulur ve insan vücudunun günlük ritmini oluşturan içsel saatin dengesi de böylece etkilenmiş olmaktadır. Bu duruma “Jet Lag” (jet gecikmesi) denilir.

Boylamlar geçilerek yapılan uzun süreli uçuşlarda tüm bu mekanizma bozularak uykusuzluk, yorgunluk, iştahsızlık, hazımsızlık, bağırsak bozukluğu, zihinsel ve fiziksel performans kaybı, zaman ve mesafe algısı bozukluğu, reaksiyon zamanı uzaması, yargı ve hafıza kusurları, bulanık görme, vücut ağrıları, terleme şeklinde belirtiler meydana gelmektedir.

Yazının devamı için tıklayınız.
Yazının devamını okuyabilmeniz için sisteminizde Adobe Reader programının yüklü olması gerekmektedir.Programı yüklemek için tıklayınız.
E-BÜLTEN ÜYELİĞİ
   
AJANDA ETKİNLİK REHBERİ
Tüm Etkinlikler »
ANKET
Makrobakış’ın en çok hangi bölümü ilginizi çekiyor?







Yararlı Linkler | İletişim | Kullanım Koşulları info@makrobakis.com Gang Reklam Tanıtım Yayıncılık Tic. Ltd. Şti. ©2007 MakroBakış
Bu yayın Pfizer İlaçları Ltd. Şti. sponsorluğunda gerçekleşmektedir.İçeriğindeki görüşler sponsor ile ilişkilendirilemez.